دات نت نیوک
Menu

نمایش خبر

امضاء و کاریکاتور/احمد کعبی فلاحیه

منتشر شده در دوشنبه, 22 شهریور,1400

امضاء و کاریکاتور/احمد کعبی فلاحیه

کیهان کاریکاتور/سال اول/شماره دوم

 معمول بر این است که کاریکاتوریست ها در پای هر شکل یا طرحی که ترسیم می کنند، نام خود را نیز در حاشیه آن امضاء می کنند تا هویت طراح یا کاریکاتوریست برای مخاطب مشخص شود. شاید این دقیقاً همان امضاءی باشد. که ما آدمها پای چک بانکی! اضافه می کنیم تا نشانگر شخصیت « صاحب امضاء» باشد.

در کاریکاتور، امضاء به تبعیت از فضای ترسیمی موجود و در تاثیر مستقیم از طرح، زوایای شکیل به خود می گیرد که جَوّ ترسیم شده را از حالت پیشین خارج ساخته و ما را وارد فضایی دیگر می کند!

اگر بخواهیم از پیشینه امضاء در کاریکاتور بگوییم باید در آغاز به شکل ساده و بسیار عادی آن اشاره کنیم که به تدریج شکل و حالت آن تغییر کرد و خود، به گونه مستقل تبدیل به یک تصویر شد.

امضا«امیل بول»(E.Bolle) تنها ترکیب دو حرف اول نام و نام خانوادگی این کاریکاتوریست است. یعنی دو حرف EوB. این دو حرف به صورتی با هم ترکیب می شوند که جمجمه یک انسان شکل می گیرد. همان گونه که در تصویر1 می بینید، دندان های جمجمه همان حرف E است که به سمت پایین خوابیده است و سر جمجمه نیز همان حرف B!!

              

در کاریکاتورهای «ریساید تایمز».(R.Time)، علاوه بر امضاء معمول که نام خود اوست و در حاشیه طرح هایش دیده می شود، یک تکه استخوان نیز جلوه می کند. این تکه استخوان که همیشه با امضاء ریساید همراه است، انگار می رود تا جای امضاء واقعی او را بگیرد، به طوری که در کاریکاتورهای اخیر وی ، دیگر خبری از امضاء نیست و تنها تکه استخوانی در پای تصویر جلب نظر می کند!(تصویر2)

این روند در امضاء «ناجی العلی» کاریکاتوریست فلسطینی نیز به چشم می خورد. ناجی العلی در آغاز با امضاء ناجی،طرح های خود را عرضه می کرد. بعدها به دلایلی تصمیم گرفت تا از یک سمبل نیز کمک بگیرد. این سمبل پسربچه معصومی به نام حَنظَله بود. در کارهای نخست ناجی العلی، امضاء«ناجی» و « حَنظَله» همیشه در کنار هم به چشم می خوردند. اما پس از گذشت چندسال، یعنی بعد ازتوجیه ناپذیری مخاطب از شمایل حَنظَله ، ناجی العلی امضاء خود را حذف کرد و تنها به حضور کودک معصوم که ناظر همه وقایع و حوادث طرح هایش است، اکتفا نمود(تصویر3)

استفاده از سمبل حیوان نیز در کار طراحان داخلی و خارجی مرسوم بوده وهست مانند: کلاغ، مگس، زنبور و...که همه این ها، نمادی استعاری از یک حقیقتند که کم و بیش مورد استفاده قرار گرفته اند.

برای نخستین بار،«زن زونو» کاریکاتوریست فرانسوی از کلاغ کوچک سیاهی به عنوان امضاء خود استفاده کرد.همین سمبل را بعدها، احمد سخاورز، کاریکاتوریست ایرانی به کار برد. با این تفاوت که علاوه بر شکل کلاغ، گهگاه نام خود را نیز در حکم امضاء به کاریکاتور ترسیم شده اضافه می کرد.

از میان کاریکاتوریست های خارجی، محمود کحیل (کاریکاتوریست زبردست هفته نامه المجلة، چاپ لندن) را نیز می توان نام برد که از کلاغ به عنوان امضاء خود استفاده کرده است.(تصویر4)

           

 استفن ساسنوسکی (S.Sahsnowski) کاریکاتوریست آلمانی، در کارهای خود از مگس، همراه با امضاء ثابت خود بهره می جوید. همان گونه که در تصویر می بینید، حرکت مگس که به صورت نقطه چین، مشخص شده است، نام وی را نگاشته است.

به کارگیری این گونه سمبل ها بر خلاف تصور موجود، فی البداهه و بدون مقدمه و زمینه قبلی صورت نگرفته است. کلاغ، خود، گاهی چهل کلاغ می شود که بیانگر اغراق در امر«خبررسانی» و «رسانندگی» است. مگس، وز وز کنان و با سماجت هرچه تمام تر به چشم ها و کناره لب ها می نشیند و آدمی را از حالت خماری و خمودگی بیرون می کشد. و به هر حال قدمی او را به «آگاهی و بیداری» نزدیکتر می گرداند.(تصویر5)

 همچنین یک کودک معصوم، با وصله هایی بر لباس های مندرس و داغ هایی بر دل کوچکش، انسان را به ترحم و دلسوزی وا می دارد. یک تکه استخوان، شاید نمادی از حداقل جیره غذایی روزانه یک سیه روز سیه چرده باشد. به ویژه اگر کاریکاتوریست، سیاه پوست و آفریقایی هم باشد!!

هرچند استخوان غذای آدمی نیست و این خود، شرح ماجرای مظلوم گونه ای است از حقارت مضاعف!! وقتی در کلوپ های سفیدپوستان، سگ ها، راحت تر از سیاه پوستان، اجازه ورود می یابند، دیگر چه موعظه ای برای این و آن می توانیم داشته باشیم!! بی تردید حتی یک دست تبدیل شده به «هفت تیر» که نوک یک قلم را به جای تیر سربی با خود دارد، می تواند پیام آور تعهد انسانی یک هنرمند تلقی شود.(تصویر6)

در نتیجه تمام امضاها، دارای یک ارتباط روانی تنگاتنگ با خودآگاه و ناخودآگاه هنرمند است. ممکن است بسیاری از هنرمندان نتوانند انگیزه ای برای گزیدن سمبل های انتخابی خود داشته باشند! در آن صورت قادر خواهیم بود شتابزده قضاوت کنیم و آن را عاری از دلیل بدانیم. در میان همه امضاها، امضاء ناجی العلی از پر تحرک ترین و پرمعناترین آنان به شمار می آید.

امضاهایی که تاریخ تولد دارند، زندگی می کنند، ترور می شوند و سرانجام می میرند. سمبلی که ناجی العلی برای خود برگزیده است، دارای تاریخچه و روند مشخصی است که توضیح آن را به شماره آینده موکول می کنیم.

تصویر(1) امضاء امیل بول که ترکیبی از دو حرف BوE است.

تصویر(2)امضاء دیساید تایمز همراه با یک تکه استخوان

تصویر(3) حَنظَله ، امضاء ناجی العلی. کودک پشت کرده به تلخی ها

تصویر(4)کلاغ، امضاء محمود کحیل. این امضا در کارهای سخاورز نیز وجود دارد.

تصویر(5)امضاء وزوز گونه استفن ساسنوسکی. منشاء گرفته از حرکات نامنظم یک مگس

تصویر(6) امضاء دومینو جاکومین. امضاء او از سه حرف نخست نام وی یعنی GAC به اضافه یک هفت تیر است.

رتبه بندی این مطلب:
بدون رتبه
نظرات (0)تعداد نمایش ها (189)

نویسنده: امیر طاهری

دسته ها: پیشخوان, مقالات

کلمات کلیدی: کاریکاتور , ،امضاء هنری

Print
برای دادن نظر لطفا وارد شوید و یا ثبت نام کنید

انتخابگر پوسته

دی ان ان فارسی , مرجع دات نت نیوک فارسی